Stacje paliw to miejsca szczególnie zagrożone wyciekami substancji niebezpiecznych. Konsekwencje niekontrolowanego uwalniania się szkodliwych czynników w takich miejscach mogą być bardzo poważne. Rozszczelnienie elementów infrastruktury paliwowej grozi skażeniem lokalnego środowiska, reperkusjami prawnymi, biznesowymi i operacyjnymi. Każdy punkt wydawania paliw musi mieć przygotowany plan działania na wypadek omawianego zdarzenia. Warto również przeciwdziałać groźnym zjawiskom poprzez utrzymywanie urządzeń paliwowych we właściwym stanie technicznym. Dowiedz się, jakie najczęstsze przyczyny stoją za wyciekami paliw płynnych w punktach ich poboru. Wskazujemy na potencjalne konsekwencje i skutki wycieku paliwa oraz wskazujemy, jak postępować przy wycieku paliwa na stacji benzynowej.
Jak dochodzi do wycieków
Wyciek paliwa z definicji to zdarzenie, które jest związane z niepożądanym przedostawaniem się substancji płynnych poza miejsce ich kontrolowanego przepływu. Dochodzi do niego w wyniku pojawienia się awarii technicznej jednego lub wielu elementów infrastruktury podziemnej i naziemnej obecnie w miejscach tankowania pojazdów. Paliwa mogą przenikać bezpośrednio do gleby, stając się niezauważone na gruncie, albo tworzyć rozlewiska powierzchniowe, szczególnie w przypadku większych uszkodzeń. Do tego typu zjawisk może dochodzić m.in. w przypadkach:
- awarii zbiorników magazynowych,
- uszkodzeń rurociągów paliwowych,
- mechanicznego uszkodzenia dystrybutora,
- nieprawidłowego przechowywania paliw,
- niezadziałania systemów monitorujących/pomiarowych;
- rozszczelnienia się innych elementów systemu.
Choć awarie są często wywołane złym stanem technicznym poszczególnych elementów infrastruktury, dochodzi do nich również w wyniku ingerencji czynnika ludzkiego, a w tym wywołanych zdarzeniami o charakterze przestępczym. W przeszłości miały już miejsce interwencje Inspekcji Transportu Drogowego na wycieki paliw wywołanych próbami kradzieży metalowych elementów instalacji. Innym razem policjanci zareagowali na zgłoszenie dotyczące przypadkowego wyrwania przewodu do tankowania gazu skroplonego w wyniku szarpnięcia podczas ruszania pojazdu podłączonego do dystrybutora. W wyniku czego doszło do rozszczelnienia i wycieku z instalacji LPG stacji. Dodatkową konsekwencją tej sytuacji było wielogodzinne zamknięcie punktu, co naraziło właściciela stacji kolejne na straty finansowe.
Rodzaje substancji zagrożenia
Awarie na stacjach paliw grożą przedostawaniem się produktów ropopochodnych poza miejsce ich przechowywania i usytuowania armatury przyłączeniowej. Wyciek stwarza zaś bezpośrednie ryzyko pożarowe. Opary benzyny są wysoce łatwopalne szczególnie na otwartej przestrzeni. Olej napędowy, podobnie jak benzyna bezołowiowa, oddziałuje negatywnie na środowisko – w znacznym stopniu je zanieczyszczając. W podobny sposób działają inne płyny dystrybuowane w punktach poboru paliw. Wśród rodzajów substancji z wysoką skalą zagrożenia wyróżnia się:
- benzynę,
- olej napędowy,
- gaz płynny LPG,
- roztwór AdBlue.
Konsekwencje wycieków na stacji paliw
Służby zajmujące się kwestiami bezpieczeństwa i ochrony ludności regularnie przeprowadzają ćwiczenia, które mają na celu usprawnienie działań i procedur na wypadek pojawienia się zagrożenia związanego z wyciekami cieczy paliwowych. Jednym z przykładów była symulacja wycieku z cysterny – mobilnego zbiornika zaopatrzeniowego, który bardzo często znajduje się na terenie każdej stacji paliw – i reakcja na zaistniałe zagrożenie. Służby mundurowe sprawdzają podczas takich treningów m.in. stopień przygotowania i przećwiczenia swoich kadr. Zaangażowanie instytucji państwowych wskazuje na to, iż zapobieganie wyciekom paliwa i usuwanie wycieków paliwa jest kwestią niezwykle istotną. Konsekwencje mogą być bowiem bardzo poważne, o czym szerzej piszemy w poniższej części artykułu.
Konsekwencje środowiskowe
Skażenie środowiska produktami ropopochodnymi to działanie o dużej szkodliwości, które stanowi bezpośrednie zagrożenie dla roślin, zwierząt i ludzi. Jest ono usankcjonowane wysokimi karami administracyjnymi, które są nakładane m.in. w konsekwencji niedopełnienia obowiązków wynikających z przepisów zawartych w ustawie Prawo ochrony środowiska czy rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska ws. warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych (Dz.U. 2023 poz. 1707). W § 38, punkcie 1, wskazano na przykład na konieczność uszczelnienia terenu, co ma chronić przed potencjalnym „przenikaniem produktów naftowych do gruntu, wód powierzchniowych i gruntowych. Ochrona środowiska a wycieki paliwa – jak więc je ze sobą pogodzić? Przede wszystkim należy wdrażać skuteczne procedury awaryjne przy wycieku paliwa. Mają one przeciwdziałać przedostawaniu się substancji do gleby, np. poprzez zastosowanie sorbentów. W przypadku wniknięcia cieczy w ziemię, czyli kiedy już odnotowano zanieczyszczenie środowiska paliwem, istotne jest przeciwdziałanie pogłębianiu tego kryzysu.
Konsekwencje biznesowe dla właścicieli stacji
Skutki wycieków są wielotorowe, ponieważ wpływają negatywnie na wiele różnych sfer działalności. Mogą one oddziaływać na biznesowe bezpieczeństwo stacji paliw, doprowadzając do pogorszenia wizerunku firmy, a co za tym idzie, do utraty klientów, którzy dojdą do wniosku, iż uzupełnianie baku w takim punkcie wiąże się z pewnym ryzykiem. Wyciek na stacji paliw generuje dodatkowe koszty materialne i niematerialne. Te pierwsze związane są m.in. z potrzebą naprawienia instalacji, zapłacenia kar administracyjnych czy grzywien od instytucji nadzorczych. Konsekwencje niezwiązane bezpośrednio z finansami dotyczą m.in. pojawienia się stresu związanego z uruchomieniem postępowań czy koniecznością dopełnienia wszelkich dodatkowych obowiązków. Przykładem stresującej sytuacji była awaria dystrybutora LPG, która została wywołana rozszczelnieniem zaworu. W wyniku takiego zgłoszenia ewakuowano nie tylko obsługę stacji benzynowej, ale również kilkanaście osób mieszkających w sąsiednim budynku.
Konsekwencje operacyjne i procedury awaryjne
Kolejną konsekwencją wycieku paliwa jest potrzeba wykonania planu awaryjnego, co pochłania dodatkowe zasoby właściciela. Jak postępować przy wycieku paliwa na stacji? Po odnotowaniu niebezpiecznej sytuacji należy powiadomić służby ratownicze i stosować się do poleceń wydawanych przez dyspozytora. Sposób postępowania uwzględnia m.in. ograniczenie wycieku, przeprowadzenie sprawnej ewakuacji, oznaczenie miejsca zdarzenia czy zamknięcie punktu wydawania paliw. Każda taka awaria musi zostać odpowiednio udokumentowana, a wyposażenie, które zostało wykorzystane np. do adsorpcji cieczy, w pełni uzupełnione. Dzięki efektywnym systemom pomiarowym, stanowiącym element nowoczesnego zarządzania stacją paliw, można ograniczyć ryzyko powstawania takich wypadków. Wśród elementów systemu wyróżnia się m.in. centralki odpowiedzialne za monitorowanie ilości paliwa, wykrywanie nieszczelności czy kradzieży.
Technologie i rozwiązania minimalizujące ryzyko wycieków
Dzięki wysokiej jakości dystrybutorom, armaturze paliwowej, pompom i szczelnym studniom, a także infrastrukturze dwupłaszczowej z systemem monitoringu przestrzeni międzypłaszczowej można skutecznie zmniejszyć szansę zaistnienia awarii. Ważne, aby stacja benzynowa była wyposażona w niezawodny sprzęt, który zminimalizuje ryzyko wycieków. Jak w wielu sferach działalności, także i tutaj, liczy się prewencja i zapobieganie zdarzeniom o negatywnych skutkach. Przykładowo, rury dwupłaszczowe zapewniają dodatkowy bufor bezpieczeństwa i nawet w przypadku wylania się cieczy, chronią środowisko przed wyciekiem z instalacji przesyłu paliw. Warto wiedzieć, że zgodnie z artykułem 7. ustawy o Prawie ochrony środowiska, podmiot powodujący zanieczyszczenia ponosi koszty jego usunięcia, a także zapobiegania temu zanieczyszczeniu, dlatego też inwestycja w niezawodny sprzęt to spokój i późniejsze oszczędności.
Źródła:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20230001707/O/D20231707.pdf
https://pollub.pl/rekrutacja/aktualnosci/symulowany-wyciek-paliwa-cwiczenia-sluzb-ratowniczych-na-terenach-zielonych-893.html
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20010620627/U/D20010627Lj.pdf
https://zakopane.policja.gov.pl/ktt/aktualnosci/30438,Wyciek-gazu-na-stacji-paliw-w-Koscielisku-konieczna-byla-ewakuacja-16-osob.html
Zobacz również
Pozostałe aktualności
Woda demineralizowana w procesie mycia – jaką gra rolę?
Jak przewozić zwierzęta samochodem
Prośba o kontakt
Masz pytania dotyczące naszych produktów lub usług?
A może sugestie, którymi chciałbyś się podzielić?
Jesteśmy do dyspozycji i czekamy na wiadomość!