Korzystanie z telefonu za kierownicą – co mówi prawo

Polskie prawo dosyć łagodnie podchodzi do kwestii korzystania z telefonu za kierownicą. Dozwolone jest używanie urządzeń w trybie głośnomówiącym lub słuchawkowym, czyli bez trzymania aparatu w dłoni. W przeciwieństwie do innych krajów europejskich, na przykład Belgii, telefonowanie „z dłoni” nie jest zagrożone czasową utratą prawa jazdy. Warto jednak zaznaczyć, że jeśli nie chcemy narazić się na mandat i punkty karne, nie wolno trzymać smartfona w ręce w trakcie jazdy „za kółkiem”. Co jeszcze mówi o tym prawo? Dokładnie to sprawdzamy.

Czy można korzystać z telefonu za kierownicą

Czy można używać telefonu za kierownicą, czyli podczas prowadzenia samochodu na autostradzie, drodze ekspresowej, krajowej czy innej drodze publicznej? Aby rozwiać wszelkie wątpliwości, sięgamy do „Polskiej Biblii Kierowców”, czyli do ustawy o nazwie Prawo o ruchu drogowym. W artykule 46, ustępie 2, punkcie 1 możemy przeczytać, że:

Kierującemu pojazdem zabrania się korzystania podczas jazdy z telefonu wymagającego trzymania słuchawki lub mikrofonu w ręku [1].

Przepis w bardzo precyzyjny, aptekarski wręcz sposób, wskazuje, w jaki sposób nie można użytkować smartfona podczas jazdy. Gdyby w akcie zastosowano sformułowanie, że „Kierujący nie może trzymać telefonu w dłoni” – pole do interpretacji przez funkcjonariuszy policji mogłoby być znacznie szersze. Tutaj mamy jednak zamknięty katalog zdarzeń i jest nim konkretna sytuacja, czyli sięgnięcie po słuchawkę lub mikrofon. Oczywiście, współczesne telefony łączą w sobie te dwie funkcje, dlatego jest to jednoznaczne ze „wzięciem aparatu do ręki”. Zakaz dotyczy także sytuacji, gdy rozmawiamy w trybie głośnomówiącym, jednocześnie przytrzymując smartfona. Aby nie łamać przepisów i rozmawiać „na głośniku”, należy włożyć telefon w uchwyt lub – co najbardziej wskazane – wstrzymać się z konwersacją i oddzwonić, gdy skończymy podróż. Zasady obowiązują wszystkich kierujących, w tym także rowerzystów i użytkowników hulajnóg.

Korzystanie z telefonu podczas jazdy na postoju

Czy można korzystać z telefonu komórkowego podczas postoju pojazdu? Co do zasady – jest to dozwolone, jeśli pojazd jest unieruchomiony, a my – jako kierowcy – zakończyliśmy jazdę. Zakaz obowiązuje bowiem konkretnie tylko podczas kierowania samochodem. Postój jest sytuacją, w której auto zostało uruchomione przez dłużej niż minutę, przy czym taka sytuacja nie wynika z warunków czy przepisów ruchu drogowego. Oznacza więc świadome zastopowanie auta, np. na osiedlowym parkingu, a nie utknięciu w korku. Możemy więc bez większego stresu wziąć telefon w dłoń, jeśli np. zatrzymaliśmy pojazd na miejscu parkingowym, zgasiliśmy silnik i wyjęliśmy kluczyk ze stacyjki. Pewne wątpliwości może przysparzać sytuacja, w której pozostajemy w samochodzie z włączonym silnikiem. W takiej sytuacji – dla własnego spokoju – lepiej wyłączyć pojazd. Szczegółowo to zagadnienie zostało opisane m.in. przez profesora Ryszarda Stefańskiego w zaprezentowanej wykładni prawa [2].

Konsekwencje prawne korzystania z telefonu w trakcie jazdy

Jeśli zastanawiasz się, jaka jest kara za pisanie SMS-ów podczas jazdy, albo za inną formę korzystania z mobilnego urządzenia, to już spieszymy z odpowiedzią. „Ile jest” za używanie telefonu podczas jazdy? Według aktualnego taryfikatora na rok 2025 to wykroczenie drogowe podlega karze 500 złotych oraz 12 punktów karnych. To dosyć dużo, biorąc pod uwagę np. stawkę z 2022 roku, kiedy to przed wprowadzeniem zmian, wykroczenie podlegało karze 5 punktów karnych. Obie sankcje nie podlegają negocjacji. Nie trzeba wcale prowadzić rozmowy, aby otrzymać mandat. Wystarczy, że weźmiemy telefon do ręki i już narażamy się na karę. Warto być czujnym, ponieważ dla wielu kierowców dodatkowe punkty karne mogą być bardzo bolesną lekcją. Przypomnijmy, że wystarczy przekroczyć 20 punktów w przypadku kierowców ze stażem niższym niż rok i 24 punkty dla pozostałych, aby utracić prawo jazdy. Konsekwencje prawne używania smartfona w trakcie jazdy, a co za tym idzie, otrzymania grzywny, mogą oddziaływać na wiele sfer życia – choćby na pracę zawodową, jeśli wymaga systematycznego jeżdżenia pojazdami.

Jak ograniczyć ryzyko mandatu i wypadku

Używanie telefonu w trakcie jazdy jest kategorycznie zabronione, gdy trzymamy go w ręce. Jakie są sposoby na ograniczenie ryzyka mandatu i wypadku? Wydaje się to dziecinnie proste – wystarczy nie korzystać ze smartfona, ewentualnie zainwestować w dobry zestaw słuchawkowy lub głośnomówiący, który zapewni dobrą jakość rozmowy pozbawioną zakłóceń, mogących odwrócić naszą uwagę. Nie warto ryzykować, tym bardziej że wpatrywanie się w ekran zaburza percepcję i spowalnia refleks. To prosta droga do spowodowania kolizji [3]. Zaleca się, aby w trakcie użytkowania pojazdu, pozostawać skupionym na tym, co ważne, czyli skoncentrowanym na jeździe. Jeśli wydaje nam się, że „tym razem się uda”, możemy się bardzo szybko rozczarować. Okazuje się, że nowoczesne fotoradary i drony policyjne mogą uwiecznić moment, w którym trzymamy telefon w ręce – będąc za kółkiem. Wniosek? Zmniejsz ryzyko otrzymania mandatu przez odpowiedzialne zachowanie na drodze!

Źródła: